{"id":257151,"date":"2026-03-25T16:00:05","date_gmt":"2026-03-25T15:00:05","guid":{"rendered":"https:\/\/www.pariszigzag.fr\/?p=257151"},"modified":"2026-03-25T15:01:42","modified_gmt":"2026-03-25T14:01:42","slug":"clair-obscur-bourse-commerce","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.pariszigzag.fr\/sortir-paris\/tendances-culture\/expositions\/clair-obscur-bourse-commerce\/","title":{"rendered":"Clair-obscur \u00e0 la Bourse de Commerce, une plong\u00e9e en eaux troubles"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-weight: 400;\">C&rsquo;est \u00e0 la <strong>Bourse de Commerce<\/strong> &#8211; Pinault Collection, \u00e0 Paris, que l&rsquo;exposition<strong> Clair-obscur<\/strong> a pos\u00e9 ses valises jusqu&rsquo;au 24 ao\u00fbt 2026. La commissaire de l&rsquo;exposition, <strong>Emma Lavigne<\/strong>, a r\u00e9uni vingt-sept artistes internationaux autour d&rsquo;une id\u00e9e un peu sp\u00e9ciale, explorer l&rsquo;ombre et la lumi\u00e8re comme des \u00e9l\u00e9ments essentiels de l&rsquo;art. Et croyez-nous, \u00e7a vaut le d\u00e9tour !<\/span><\/p>\n<h2><span style=\"color: #000080;\"><b>L&rsquo;ombre est une alli\u00e9e, pas une ennemie<\/b><\/span><\/h2>\n<figure id=\"attachment_257177\" aria-describedby=\"caption-attachment-257177\" style=\"width: 1200px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-257177 size-full\" src=\"https:\/\/www.pariszigzag.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/clair_obscur_pariszigzag3.jpg\" alt=\"Sigmar Polke, Axial Age (d\u00e9tail), 2005-2007 \u00a9 Pinault Collection\" width=\"1200\" height=\"800\" srcset=\"https:\/\/www.pariszigzag.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/clair_obscur_pariszigzag3.jpg 1200w, https:\/\/www.pariszigzag.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/clair_obscur_pariszigzag3-450x300.jpg 450w, https:\/\/www.pariszigzag.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/clair_obscur_pariszigzag3-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/www.pariszigzag.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/clair_obscur_pariszigzag3-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.pariszigzag.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/clair_obscur_pariszigzag3-200x133.jpg 200w, https:\/\/www.pariszigzag.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/clair_obscur_pariszigzag3-80x53.jpg 80w, https:\/\/www.pariszigzag.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/clair_obscur_pariszigzag3-500x333.jpg 500w, https:\/\/www.pariszigzag.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/clair_obscur_pariszigzag3-700x467.jpg 700w, https:\/\/www.pariszigzag.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/clair_obscur_pariszigzag3-1000x667.jpg 1000w, https:\/\/www.pariszigzag.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/clair_obscur_pariszigzag3-750x500.jpg 750w, https:\/\/www.pariszigzag.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/clair_obscur_pariszigzag3-300x200.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-257177\" class=\"wp-caption-text\">Sigmar Polke, Axial Age (d\u00e9tail), 2005-2007 \u00a9 Pinault Collection<\/figcaption><\/figure>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">On aurait pu craindre de se retrouver un peu perdu dans le noir. Rat\u00e9 ! Ici, l&rsquo;<strong>obscurit\u00e9<\/strong> est ma\u00eetris\u00e9e et elle est m\u00eame plut\u00f4t rassurante. M\u00eame les fen\u00eatres de la Bourse de Commerce sont habill\u00e9es pour l&rsquo;occasion ! Elles sont recouvertes d&rsquo;un film plastifi\u00e9 qui transforme la lumi\u00e8re naturelle du jour en une lumi\u00e8re de fin de journ\u00e9e. La <strong>lumi\u00e8re<\/strong> quelque peu obstru\u00e9e n&rsquo;est pas g\u00eanante, elle est une partie du plaisir, une invitation \u00e0 voir cette exposition sous un angle plus nuanc\u00e9. Le parcours se d\u00e9ploie sur <strong>sept espaces<\/strong> aux noms soigneusement choisis. La <strong>Rotonde<\/strong> et le Salon accueillent l&rsquo;univers Nocturne, la Galerie 2 prolonge l&rsquo;ambiance, le Passage et la Salle des machines sont enti\u00e8rement confi\u00e9s \u00e0 l&rsquo;artiste Laura Lamiel. Puis on arrive \u00e0 la Galerie 3 avec Victor Man, suivie de quatre <strong>galeries th\u00e9matiques<\/strong> : Germination, Incandescence, Brouillard et Ombres, chacune d&rsquo;entre elles ayant sa propre <strong>atmosph\u00e8re<\/strong>.<\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000080;\">\u00c0 lire \u00e9galement :<\/span><\/strong>\u00a0<a href=\"https:\/\/www.pariszigzag.fr\/sortir-paris\/tendances-culture\/expositions\/une-exposition-gratuite-en-hommage-au-grand-photographe-sebastiao-salgado-a-paris\/\" target=\"_blank\">Une exposition gratuite en hommage au grand photographe Sebasti\u00e3o Salgado \u00e0 Paris<\/a><\/p>\n<h2><span style=\"color: #000080;\"><b>Vingt-sept artistes et tout autant d&rsquo;univers<\/b><\/span><\/h2>\n<figure id=\"attachment_257173\" aria-describedby=\"caption-attachment-257173\" style=\"width: 1200px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-257173 size-full\" src=\"https:\/\/www.pariszigzag.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/clair_obscur_pariszigzag5.png\" alt=\"Saodat Ismailova, Melted into the Sun, 2024 \u00a9 Pinault Collection\" width=\"1200\" height=\"660\" srcset=\"https:\/\/www.pariszigzag.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/clair_obscur_pariszigzag5.png 1200w, https:\/\/www.pariszigzag.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/clair_obscur_pariszigzag5-545x300.png 545w, https:\/\/www.pariszigzag.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/clair_obscur_pariszigzag5-1024x563.png 1024w, https:\/\/www.pariszigzag.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/clair_obscur_pariszigzag5-768x422.png 768w, https:\/\/www.pariszigzag.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/clair_obscur_pariszigzag5-200x110.png 200w, https:\/\/www.pariszigzag.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/clair_obscur_pariszigzag5-80x44.png 80w, https:\/\/www.pariszigzag.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/clair_obscur_pariszigzag5-500x275.png 500w, https:\/\/www.pariszigzag.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/clair_obscur_pariszigzag5-700x385.png 700w, https:\/\/www.pariszigzag.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/clair_obscur_pariszigzag5-1000x550.png 1000w, https:\/\/www.pariszigzag.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/clair_obscur_pariszigzag5-909x500.png 909w, https:\/\/www.pariszigzag.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/clair_obscur_pariszigzag5-300x165.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-257173\" class=\"wp-caption-text\">Saodat Ismailova, Melted into the Sun, 2024 \u00a9 Pinault Collection<\/figcaption><\/figure>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Clair-obscur r\u00e9unit une longue liste d&rsquo;invit\u00e9s, de Frank Bowling \u00e0 Rosemarie Trockel, en passant par Germaine Richier ou encore Philippe Parreno. Chacun d&rsquo;entre eux apporte sa r\u00e9ponse et sa vision tr\u00e8s personnelle \u00e0 la question du clair et de l&rsquo;obscur. On retient surtout <strong>trois \u0153uvres<\/strong> qui se d\u00e9tachent vraiment et qui deviennent de v\u00e9ritables coups de c\u0153ur. Dans l&rsquo;auditorium, Saodat Ismailova pr\u00e9sente <strong>Melted into the Sun (2024)<\/strong>, un film qui m\u00e9lange histoire, mythes et souvenirs pour reconstituer une <strong>m\u00e9moire perdue<\/strong> d&rsquo;Asie centrale. Dans cette \u0153uvre, la lumi\u00e8re semble irr\u00e9elle !\u00a0<\/span><\/p>\n<figure id=\"attachment_257174\" aria-describedby=\"caption-attachment-257174\" style=\"width: 1200px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-257174 size-full\" src=\"https:\/\/www.pariszigzag.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/clair_obscur_pariszigzag6.png\" alt=\"Bill Viola, Fire Woman, 2005 \u00a9 Pinault Collection\" width=\"1200\" height=\"689\" srcset=\"https:\/\/www.pariszigzag.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/clair_obscur_pariszigzag6.png 1200w, https:\/\/www.pariszigzag.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/clair_obscur_pariszigzag6-522x300.png 522w, https:\/\/www.pariszigzag.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/clair_obscur_pariszigzag6-1024x588.png 1024w, https:\/\/www.pariszigzag.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/clair_obscur_pariszigzag6-768x441.png 768w, https:\/\/www.pariszigzag.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/clair_obscur_pariszigzag6-200x115.png 200w, https:\/\/www.pariszigzag.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/clair_obscur_pariszigzag6-80x46.png 80w, https:\/\/www.pariszigzag.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/clair_obscur_pariszigzag6-500x287.png 500w, https:\/\/www.pariszigzag.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/clair_obscur_pariszigzag6-700x402.png 700w, https:\/\/www.pariszigzag.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/clair_obscur_pariszigzag6-1000x574.png 1000w, https:\/\/www.pariszigzag.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/clair_obscur_pariszigzag6-871x500.png 871w, https:\/\/www.pariszigzag.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/clair_obscur_pariszigzag6-300x172.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-257174\" class=\"wp-caption-text\">Bill Viola, Fire Woman, 2005 \u00a9 Pinault Collection<\/figcaption><\/figure>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">En Galerie 3, Victor Man signe son \u0153uvre <strong>Titiriteros (2023),<\/strong>\u00a0ce tableau dessine une sc\u00e8ne sombre et myst\u00e9rieuse. La vie, la mort, la nature humaine, aucun sentiment n&rsquo;est coh\u00e9rent face \u00e0 cette \u0153uvre. Et puis il y a Bill Viola et sa <strong>Fire Woman (2005)<\/strong>, une silhouette, un feu et d&rsquo;un coup une disparition. Dans cette \u0153uvre, tous les \u00e9l\u00e9ments naturels apparaissent \u00e0 l&rsquo;\u00e9cran et repr\u00e9sentent le passage entre la vie et la mort.<\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000080;\">\u00c0 lire \u00e9galement :<\/span><\/strong>\u00a0<a href=\"https:\/\/www.pariszigzag.fr\/insolite\/histoire-insolite-paris\/la-bourse-de-commerce-de-lhotel-de-la-reine-au-centre-dart\/\" target=\"_blank\">La petite histoire de la Bourse de Commerce<\/a><\/p>\n<h2><span style=\"color: #000080;\"><b>Clair-Obscur, l\u2019exposition au grand <strong>c\u0153ur<\/strong><\/b><\/span><\/h2>\n<figure id=\"attachment_257172\" aria-describedby=\"caption-attachment-257172\" style=\"width: 1200px\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-257172 size-full\" src=\"https:\/\/www.pariszigzag.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/clair_obscur_pariszigzag4.jpg\" alt=\"James Lee Byars, Byars Is Elephant, 1997 \u00a9 Pinault Collection\" width=\"1200\" height=\"800\" srcset=\"https:\/\/www.pariszigzag.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/clair_obscur_pariszigzag4.jpg 1200w, https:\/\/www.pariszigzag.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/clair_obscur_pariszigzag4-450x300.jpg 450w, https:\/\/www.pariszigzag.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/clair_obscur_pariszigzag4-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/www.pariszigzag.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/clair_obscur_pariszigzag4-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.pariszigzag.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/clair_obscur_pariszigzag4-200x133.jpg 200w, https:\/\/www.pariszigzag.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/clair_obscur_pariszigzag4-80x53.jpg 80w, https:\/\/www.pariszigzag.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/clair_obscur_pariszigzag4-500x333.jpg 500w, https:\/\/www.pariszigzag.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/clair_obscur_pariszigzag4-700x467.jpg 700w, https:\/\/www.pariszigzag.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/clair_obscur_pariszigzag4-1000x667.jpg 1000w, https:\/\/www.pariszigzag.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/clair_obscur_pariszigzag4-750x500.jpg 750w, https:\/\/www.pariszigzag.fr\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/clair_obscur_pariszigzag4-300x200.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-257172\" class=\"wp-caption-text\">James Lee Byars, Byars Is Elephant, 1997 \u00a9 Pinault Collection<\/figcaption><\/figure>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">L&rsquo;exposition Clair-Obscur ne se visite pas entre deux rendez-vous. Elle touche tout le monde, peu importe le parcours ou les connaissances en art. Derri\u00e8re cette exp\u00e9rience, il y a des artistes et des commissaires qui ont pens\u00e9 chaque espace, chaque lumi\u00e8re, chaque d\u00e9tail. Ils ont trouv\u00e9 le bon \u00e9quilibre : ni trop, ni trop peu. Chaque <strong>\u0153uvre<\/strong>, chaque silence, chaque ombre a sa place.<\/span><\/p>\n<h2 style=\"text-align: left;\" data-section-id=\"1esubg\" data-start=\"2854\" data-end=\"2897\">FAQ Clair-obscur \u00e0 la Bourse de Commerce<\/h2>\n<h3 style=\"text-align: left;\" data-section-id=\"1po7x3q\" data-start=\"2899\" data-end=\"2949\">Jusqu\u2019\u00e0 quand voir l\u2019exposition Clair-obscur ?<\/h3>\n<p data-start=\"2950\" data-end=\"3044\">Clair-obscur est pr\u00e9sent\u00e9e \u00e0 la Bourse de Commerce \u2013 Pinault Collection jusqu\u2019au 24 ao\u00fbt 2026.<\/p>\n<h3 style=\"text-align: left;\" data-section-id=\"c1cezn\" data-start=\"3046\" data-end=\"3091\">De quoi parle l\u2019exposition Clair-obscur ?<\/h3>\n<p data-start=\"3092\" data-end=\"3233\">L\u2019exposition explore la fa\u00e7on dont les artistes travaillent l\u2019ombre et la lumi\u00e8re, avec un parcours con\u00e7u comme une exp\u00e9rience de perception.<\/p>\n<h3 style=\"text-align: left;\" data-section-id=\"8f6hjh\" data-start=\"3235\" data-end=\"3293\">Quelles \u0153uvres marquent particuli\u00e8rement le parcours ?<\/h3>\n<p data-start=\"3294\" data-end=\"3458\">Le film Melted into the Sun de Saodat Ismailova, une peinture de Victor Man et la vid\u00e9o Fire Woman de Bill Viola comptent parmi les \u0153uvres qui attirent l\u2019attention.<\/p>\n<p><strong data-start=\"2599\" data-end=\"2628\">Exposition Clair-Obscur<br \/>\n<\/strong>Bourse de Commerce \u2013 Pinault Collection<br data-start=\"2564\" data-end=\"2567\" \/>2 rue de Viarmes, 75001 Paris<br \/>\nJusqu\u2019au 24 ao\u00fbt 2026.<br \/>\nInfos et r\u00e9servation sur le <a href=\"https:\/\/billetterie.pinaultcollection.com\/selection\/timeslotpass?productId=10229684726144&amp;gtmStepTracking=true\" target=\"_blank\">site de la Bourse de Commerce<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>C&rsquo;est \u00e0 la Bourse de Commerce &#8211; Pinault Collection, \u00e0 Paris, que l&rsquo;exposition Clair-obscur a pos\u00e9 ses valises jusqu&rsquo;au 24 ao\u00fbt 2026. La commissaire de l&rsquo;exposition, Emma Lavigne, a r\u00e9uni vingt-sept artistes internationaux autour d&rsquo;une id\u00e9e un peu sp\u00e9ciale, explorer l&rsquo;ombre et la lumi\u00e8re comme des \u00e9l\u00e9ments essentiels de l&rsquo;art. Et croyez-nous, \u00e7a vaut le [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":118,"featured_media":257175,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_seopress_titles_title":"L'exposition Clair-Obscur \u00e0 la Bourse de Commerce \u00e0 Paris","_seopress_titles_desc":"\u00c0 la Bourse de Commerce de Paris, Clair-obscur explore l\u2019ombre et la lumi\u00e8re \u00e0 travers les \u0153uvres de 27 artistes internationaux.","_seopress_robots_index":"","_seopress_robots_follow":"","_seopress_robots_imageindex":"","_seopress_robots_snippet":"","_seopress_robots_primary_cat":"none","_seopress_robots_breadcrumbs":"","_seopress_robots_freeze_modified_date":"","_seopress_robots_custom_modified_date":"","_seopress_robots_canonical":"","_seopress_social_fb_title":"Clair-obscur \u00e0 la Bourse de Commerce, une plong\u00e9e en eaux troubles","_seopress_social_fb_desc":"\u00c0 la Bourse de Commerce de Paris, Clair-obscur explore l\u2019ombre et la lumi\u00e8re \u00e0 travers les \u0153uvres de 27 artistes internationaux.","_seopress_social_fb_img":"","_seopress_social_fb_img_attachment_id":0,"_seopress_social_fb_img_width":0,"_seopress_social_fb_img_height":0,"_seopress_social_twitter_title":"","_seopress_social_twitter_desc":"","_seopress_social_twitter_img":"","_seopress_social_twitter_img_attachment_id":0,"_seopress_social_twitter_img_width":0,"_seopress_social_twitter_img_height":0,"_seopress_redirections_value":"","_seopress_redirections_enabled":"","_seopress_redirections_enabled_regex":"","_seopress_redirections_logged_status":"both","_seopress_redirections_param":"","_seopress_redirections_type":301,"_seopress_analysis_target_kw":"","_seopress_news_disabled":"","_seopress_video_disabled":"","_seopress_video":[],"_seopress_pro_schemas_manual":[],"_seopress_pro_rich_snippets_disable_all":"","_seopress_pro_rich_snippets_disable":[],"_seopress_pro_schemas":[],"footnotes":""},"categories":[1428],"tags":[],"class_list":["post-257151","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-expositions","ville-paris"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.pariszigzag.fr\/api\/wp\/v2\/posts\/257151","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.pariszigzag.fr\/api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.pariszigzag.fr\/api\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pariszigzag.fr\/api\/wp\/v2\/users\/118"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pariszigzag.fr\/api\/wp\/v2\/comments?post=257151"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.pariszigzag.fr\/api\/wp\/v2\/posts\/257151\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":257344,"href":"https:\/\/www.pariszigzag.fr\/api\/wp\/v2\/posts\/257151\/revisions\/257344"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pariszigzag.fr\/api\/wp\/v2\/media\/257175"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.pariszigzag.fr\/api\/wp\/v2\/media?parent=257151"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pariszigzag.fr\/api\/wp\/v2\/categories?post=257151"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pariszigzag.fr\/api\/wp\/v2\/tags?post=257151"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}